Mavsum oldidan sanoq: Ramazon va Navro'z uchun baza tayyorligi

Ramazon oyi va Navro'z oldidan optom bazaga buyurtmalar sezilarli ko'payadi: un, yog', guruch, shakar, makaron, quruq mevalar, konserva va shirinliklar katta hajmda ketadi. Aynan shu paytda bazada «dasturda bor, javonda yo'q» holati eng qimmatga tushadi: mijoz kutmaydi, boshqa bazaga o'tib ketadi. Shuning uchun sanoqni mavsum boshlanganda emas, undan 4–6 hafta oldin o'tkazish kerak. Ramazon sanasi har yili bir necha kun oldinroq keladi, shunday ekan, taqvimni oldindan tekshirib qo'ying. Navro'z esa har yili 21-martda.

Nega aynan mavsumdan oldin

Mavsumda sanoqqa vaqt bo'lmaydi: mashinalar tinmay yuradi, jamoa yig'ishga band. Mavsumgacha sanalgan baza esa uchta narsani beradi: haqiqiy qoldiq (xarid qarori shunga tayanadi), muddati yaqin tovarlar ro'yxati va tartibga solingan joy. Qoldiqni mavsumdan keyin sanash esa xatoni tuzatadi xolos, buyurtmani qaytarib bermaydi. Oldindan sanash vaqtini 4–6 hafta qilib olishning sababi ham shu: bu orada buyurtma berib, yetkazib beruvchidan tovar kelishga ulguriladi.

Birinchi navbatda nimani sanash kerak

Hamma pozitsiyani bir xil darajada sanash shart emas. Mavsumda talab oshadigan tovarlardan boshlang:

1. o'tgan mavsumda eng tez tugagan 20–30 ta pozitsiya;
2. yetkazib berish muddati uzun yoki yetkazib beruvchisi bitta bo'lgan tovarlar;
3. dasturda qoldig'i bor, lekin oxirgi paytlarda kamomad chiqqan pozitsiyalar;
4. muddati mavsum davomida tugaydigan partiyalar.

Qolgan pozitsiyalar tanlab sanaladi, ommabop guruh esa to'liq: paddonlar ochib tekshiriladi, partiya va muddat yozib olinadi.

Bayram to'plamlari yig'iladigan bo'lsa, alohida e'tibor bering. To'plamning tarkibiy qismlari (masalan, yog', guruch, shakar) alohida sanaladi, tayyor to'plamlar esa alohida pozitsiya sifatida turadi. Aks holda bir xil tovar ikki marta sanaladi yoki dasturda tarkibiy qismlari «yo'qolib» qoladi.

Qoldiq necha kunga yetadi

Sanoqdan keyin eng foydali hisob — qoldiq necha kunga yetishi. Formula oddiy: haqiqiy qoldiq bo'linadi kutilayotgan kunlik sotuvga. Shartli misol: 5 litrlik o'simlik yog'i, dasturda 1 950 quti, sanoqda 1 800 quti topildi. O'rtacha kunlik sotuv 90 quti, mavsumda esa 2,5 baravar oshishi kutiladi, ya'ni kuniga 225 quti. Haqiqiy qoldiq 1 800 / 225 = 8 kunga yetadi. Dastur raqamiga ishonsangiz, 8,7 kun deb o'ylar edingiz. Yetkazib berish 12 kun olsa, buyurtma allaqachon kechikkan, uni bugunoq berish kerak.

Sotuv o'sishi koeffitsientini taxmin qilib olmang: o'tgan yilgi shu oydagi jo'natishlarni ko'ring va shunga tayanib kutilayotgan o'sishni belgilang.

Muddat va joy tayyorligi

• Har bir partiya uchun yaroqlilik muddati bayramdan keyin ham yetadimi, tekshiring: do'konlar muddati qisqa qolgan tovarni olishni ko'pincha istamaydi.
• Muddati yaqin tovarlarni ko'rinadigan joyga olib chiqing va jo'natishda birinchi bo'lib chiqishi uchun belgilab qo'ying.
• Mavsumiy yangi kirim uchun paddon o'rinlarini oldindan bo'shating: tez aylanadigan tovar uchun qulay past qavatlarni sekin aylanadigan tovardan bo'shating.
• Eski, sotilmagan tovarni alohida zonaga yig'ing va chegirma bilan sotishni rejalashtiring.

Jamoa va odatiy xatolar

Mavsumda ishning hajmi oshadi, shuning uchun qo'shimcha smena yoki vaqtinchalik sanovchilarni oldindan kelishing. Ramazon oyida ish tartibi va tanaffus vaqti o'zgarishi mumkin, sanoq smenalarini jamoa bilan oldindan muhokama qilib, hammaga qulay vaqtni tanlang. Sanoq esa mavsum davomida ham to'xtamasin: eng tez aylanadigan 10–15 pozitsiya haftasiga bir marta tanlab sanalsin.

• Sanoqni mavsum boshlanganidan keyinga qoldirish.
• Buyurtmani dastur qoldig'iga qarab berish, haqiqiy qoldiqni sanamasdan.
• Muddatlarni tekshirmaslik: mavsumdan keyin muddati o'tgan tovar qoladi.
• Ommabop pozitsiyalarga joy tayyorlamaslik, shu sababli mashina tushirilganda qayerga qo'yishni bilmaslik.
• Jamoani oldindan ogohlantirmaslik va dam olish kunlarini rejalashtirmaslik.

Xulosa

Mavsum oldidan o'tkazilgan sanoq bazani yetishmovchilikdan ham, ortiqcha zahiradan ham himoya qiladi: haqiqiy qoldiq, yetadigan kunlar va muddatlar ko'rinib turadi. Bu ishni 4–6 hafta oldin boshlab, ommabop guruhni to'liq, qolganini tanlab sanash kifoya. SkladBaza to'liq inventarizatsiya va muntazam nazoratni mavsumga moslab rejalashtiradi: bazani to'xtatmasdan, tun va dam olish kunlariga sig'dirib sanaydi.