
Omborchi almashganda topshirish-qabul qilish inventarizatsiyasi
Omborchi almashganda sanoq nega kerak, qanday o'tkaziladi va topshirish-qabul qilish dalolatnomasida nimalar bo'lishi kerak.
Omborchi ishdan ketadi. Yangi xodim kelib, kalitni oladi va ishga kirishadi. Ikki oydan keyin sanoq o'tkaziladi va dasturdagi qoldiq bo'yicha shartli 1,2 million so'mlik kamomad chiqadi. Kim javobgar: ketgan omborchimi yoki yangisimi? Hech kim isbotlay olmaydi, chunki topshirish paytida tovar sanalmagan. Shuning uchun omborchi almashganda topshirish-qabul qilish inventarizatsiyasi o'tkaziladi. Quyida u qanday tashkil qilinadi va dalolatnomada nimalar bo'lishi kerak.
Nega bu sanoq alohida
Odatdagi sanoq tovarning holatini ko'rsatadi, topshirish sanoqi esa javobgarlik chegarasini chizadi: ketayotgan omborchi nimani topshirdi, kelayotgani nimani qabul qildi. U aybdor qidirish uchun emas. U ikkala tomonni himoya qiladi: ketgan omborchi o'zidan keyin paydo bo'lgan kamomad uchun javob bermaydi, yangi omborchi esa o'zidan oldingi farqni zimmasiga olmaydi.
Javobgarlikning huquqiy tomoni (moddiy javobgarlik shartnomasi, qaysi hujjatlar va kim imzolashi) ichki tartib va amaldagi talablarga bog'liq: bu savollar bo'yicha yurist yoki buxgalter bilan maslahatlashing.
Qachon va qanday hajmda
Ideal vaqt — ketayotgan omborchining oxirgi ish haftasi, ya'ni odam hali savollarga javob bera oladigan payt. Hajm bazaning o'lchamiga bog'liq:
- kichik baza: to'liq sanoq, 1–2 kun;
- katta baza: eng qimmat va tez aylanadigan (A guruhi) pozitsiyalar to'liq, qolganlari zonalar bo'yicha tanlab;
- har qanday holatda alohida sanaladi: qaytarish zonasi, yaroqsiz tovar zonasi, qabul zonasi va mashinada turgan yuk.
Shartli misol: baza 3 zonadan iborat va 800 ta pozitsiyaga ega. Birinchi kuni 1-zona va eng qimmat pozitsiyalar sanaladi, ikkinchi kuni 2- va 3-zonalar, uchinchi kuni farqlar muhokama qilinadi va dalolatnoma imzolanadi. Baza ishlashda davom etadi, har zona sanoq paytida vaqtincha yopiladi.
Topshirish tartibi
- Tayyorgarlik. Ochiq hujjatlar (kutilayotgan kirim, yo'ldagi jo'natmalar) ro'yxati olinadi va kesish nuqtasi belgilanadi.
- Birgalikda sanoq. Ketayotgan va kelayotgan omborchi zonama-zona yuradi, uchinchi kishi, baza boshlig'i yoki hisobchi, jarayonni kuzatadi.
- Solishtirish. Sanoq natijasi 1C qoldig'i bilan taqqoslanadi.
- Farqlarni muhokama qilish. Har yirik farq bo'yicha izoh topiladi (peresort, kech hujjat, sinish), keyin hujjat bilan tuzatiladi.
- Dalolatnoma va imzolar.
Dalolatnomada nimalar bo'lishi kerak
- sana, vaqt va kesish nuqtasi;
- ishtirokchilar: kim topshirdi, kim qabul qildi, komissiya tarkibi;
- pozitsiyalar bo'yicha sanoq natijasi va dasturdagi qoldiq;
- farqlar va ularning izohi;
- ochiq masalalar: yo'ldagi tovar, kutilayotgan kirim, qaytarish zonasi, yaroqsiz tovar;
- topshirilgan narsalar: kalitlar, eshik kodi, 1C va boshqa tizimlardagi ruxsatlar;
- norozi tomonning yozma e'tirozi, agar bo'lsa;
- imzolar.
Kalitlar, kodlar va dasturdagi ruxsatlar bu yerda sanoq bilan bir xil darajada muhim. Eski omborchining ruxsatlari o'chirilishi, yangisiga esa zarur ruxsatlar berilishi kerak, aks holda kimning nima qilganini keyin aniqlab bo'lmaydi.
Farq chiqsa va odatiy xatolar
Topshirish sanoqida farq chiqishi odatiy hol. Uch variant bo'lishi mumkin:
- sabab hujjatlarda topildi (kech kiritilgan hujjat, peresort): hujjat tuzatiladi va farq yopiladi;
- sabab topilmadi, miqdor esa kichik: farq dalolatnomada qayd etiladi va kuzatuvga qo'yiladi, keyingi tanlab sanoqda shu pozitsiyalar qayta tekshiriladi;
- sabab topilmadi, miqdor katta: dalolatnoma tuziladi, rahbariyat va buxgalter jalb qilinadi, javobgarlik masalasi shartnoma va ichki tartib bo'yicha hal etiladi.
Shartli misol: 800 pozitsiyadan 23 tasida farq chiqdi. Tahlildan keyin 9 tasi kech kiritilgan hujjatlar bo'lib chiqdi, 6 tasi uchta peresort juftligi, 8 tasi sababsiz qoldi. Aynan shu 8 pozitsiya dalolatnomada alohida ro'yxat bo'lib yoziladi va 30 kundan keyin qayta sanaladi. Shunday qilib, 23 «yo'qotish» o'rniga ikkala tomon uchun ham aniq, kichik va tushunarli masala qoladi.
Topshirishda eng ko'p uchraydigan xatolar:
- dastur qoldig'iga qarab «qabul qildim» deb imzolash va sanoqni «keyin qilamiz» deb qoldirish;
- ketayotgan odamni sanoqsiz yuborish: keyin savol berish qiyin;
- farqlarni og'zaki kelishuv bilan yopish: dalolatnomaga yozilmagan farq keyin yangi omborchining zimmasiga tushadi;
- sanoqdan keyin eski omborchining kirish ruxsatlarini o'chirmay qoldirish.
Xulosa
Topshirish sanoqi bir necha kunlik ish, ammo u keyingi oylardagi tortishuvlarning oldini oladi. Muhimi, uni ketayotgan omborchi hali ishlab turganda o'tkazish va natijani dalolatnomaga yozish. Agar ikkala tomon ham natijaga ishonishini istasangiz, SkladBaza jamoasi bazani mustaqil sanab, farqlar ro'yxatini va dalolatnoma loyihasini topshiradi.