Ekspeditor bilan tovar hisobi: berildi, yetkazildi, qaytdi

Kechqurun ekspeditor mashinadan qaytadi: «Mijozlardan biri tovarni olmadi, bittasi sindi, qolganini aniq bilmayman». Ertalab mashinaga 120 quti yuklangan edi, hozir kuzovda 9 quti turibdi, imzolangan hujjatlar bo'yicha esa 108 quti yetkazilgan. Oddiy hisob: 120 − 108 − 9 = 3. Uch quti qayerda? Ertasiga so'rasangiz, hech kim aniq eslay olmaydi. Mashina bazaning «harakatlanuvchi ombori» va uning hisobi alohida intizomni talab qiladi. Quyida ekspeditor bilan tovar hisobini yuritishning oddiy jadvali va kunlik taqqoslash tartibi.

Mashina — alohida ombor

Tovar bazadan chiqqan zahoti hisobdan «yo'qolib» ketmasligi kerak: u ekspeditor javobgarligidagi «mashina ombori»ga o'tadi. Kun oxirida u uch holatdan birida bo'ladi:

• yetkazildi: mijoz qabul qilgan va imzo qo'ygan;
• qaytdi: mijoz olmagan yoki kamroq olgan, tovar bazaga qaytarilgan;
• mashinada qoldi: ertasi kuni ham yuboriladigan tovar.

Bu uch miqdorning yig'indisi yuklangan miqdorga teng bo'lishi kerak. Teng bo'lmasa, farq bor va u o'sha kuni topilishi lozim.

Oddiy jadval

Har ekspeditor va har reys uchun bitta jadval yuritiladi (qog'ozda, Excelda yoki 1C hisobotida):

• pozitsiya;
• berildi — mashinaga yuklangan miqdor (yuklash varag'idan);
• yetkazildi — mijozlar imzosi qo'yilgan hujjatlar yig'indisi;
• qaytdi — bazada qabul qilingan va sanalgan miqdor;
• mashinada qoldi — ertaga davom etadigan tovar;
• farq = berildi − yetkazildi − qaytdi − mashinada qoldi.

Shartli misol, bitta reys: «Yog' 5 litr» bo'yicha 120 quti berildi, 108 yetkazildi, 9 qaytdi, mashinada qoldirilgani yo'q. Farq 3 quti. Boshqa pozitsiyalarda farq nol. Demak, qidiruv bitta pozitsiyada va reysdagi 14 ta mijoz orasida olib boriladi, butun baza bo'ylab emas.

Jadvalni imkon qadar oddiy tuting: ekspeditor uni to'ldirishga besh daqiqadan ko'p vaqt sarflasa, yozmay qo'yadi. Ustunlarni eng ko'p aylanadigan 10–15 pozitsiya bo'yicha yuriting, qolganlari esa umumiy hujjat yig'indisi bilan tekshiriladi.

Alohida e'tibor qisman qabulga kerak. Agar mijoz buyurtmaning bir qismini olmasa, yukxatga o'zgartirish kiritiladi va mijoz imzolaydi. Aks holda hujjat bo'yicha tovar to'liq yetkazilgan hisoblanadi, kechqurun esa «sirli» farq chiqadi.

Kunlik taqqoslash tartibi

1. Ekspeditor qaytgach, imzolangan hujjatlar va qaytgan tovar omborchi yoki baza boshlig'iga topshiriladi.
2. Qaytgan tovar ekspeditor ko'z oldida sanaladi va qaytarish zonasiga o'tkaziladi. Sinish bo'lsa, shu zahoti dalolatnoma yoziladi.
3. Mashinaning o'zi ko'zdan kechiriladi: kabina, yuk bo'limining chekkasi, o'rindiq ostidagi joylar. «Yo'qolgan» quti ba'zan mashinaning ichida qolib ketgan bo'ladi.
4. Jadval to'ldiriladi va farq hisoblanadi.
5. Farq nol bo'lsa, ish shu bilan tugaydi. Nol bo'lmasa, keyingi bo'lim.

Farq chiqsa: o'sha kunning o'zida

Eng muhim qoida: farq o'sha kuni tekshiriladi. Ertasiga ekspeditor ham, mijoz ham tafsilotni unutadi. Tekshiruv ketma-ketligi:

• yetkazish hujjatlaridagi miqdorni yana bir bor sanang va jadvalga to'g'ri o'tkazilganini tekshiring;
• ekspeditordan so'rang: qaysi mijoz nimani olmadi, nima sindi, hujjatga qanday yozildi;
• kerak bo'lsa, mijozga qo'ng'iroq qiling: ikki daqiqalik suhbat ko'pincha hammasini aniqlaydi;
• yuklash varag'ini tekshiring: farq mashinaga yuklashdayoq paydo bo'lmaganmi.

Hammasi tekshirilib, farq qolsa, uni dalolatnoma bilan rasmiylashtiring va kuzatuvga qo'ying. Ekspeditorning moddiy javobgarligi shartnoma va ichki hujjatlarga bog'liq: bu masalada yurist yoki buxgalter bilan maslahatlashing.

Haftalik tahlil

Kundalik jadvallar haftada bir marta umumlashtiriladi. Quyidagilarga qarang:

• qaysi ekspeditor yoki marshrutda qaytish ulushi yuqori;
• qaysi mijoz tovarni tez-tez olmaydi (u bilan buyurtma tasdig'i kerak bo'ladi);
• qaysi pozitsiya ko'p qaytadi yoki sinadi;
• qaysi reyslarda farq takrorlanadi.

Shartli misol: olti kun ichida uchta kichik farq chiqdi va uchalasi ham bitta marshrutda. Bu ekspeditorni ayblash uchun emas, marshrutni ko'rib chiqish uchun asos: balki bitta mijozda tovar qabul qilinayotganda hujjatdagi miqdor qo'lda o'zgartirilayotgandir.

Xulosa

Ekspeditor hisobi murakkab emas: bir nechta ustun, bitta formula va har kuni bajariladigan taqqoslash. Muhimi, farqni o'sha kunning o'zida topish, chunki bir kundan keyin u isbotlab bo'lmaydigan «yo'qotish»ga aylanadi. Mashina kelganda va ketganda tovar soni hujjat bilan mos kelishini SkladBaza qabul va jo'natish nazorati xizmatida tekshiradi, shunda farq bazaga kirmay turib ko'rinadi.